Archiwa tagu: manuskrypt

ANGELICUM. Beatus z Francji

Kontynuując pracę i studia nad Beatusem sięgniemy po francuską kopię, czyli jedyny zachowany wczesny manuskrypt tego dzieła stworzony na terenie Francji.

Paryż, Bibliothèque Nationale, MS lat. 8878.

Zapraszam na kolejne warsztaty już 19 października 2021 roku.

Szkoła Kaligrafii Littera Nova na krakowskim Kazimierzu

Informacje i zapisy:

ul. Brzozowa 14
31-050 Kraków

+48 660 432 976

+48 12 429 54 52
godz. 12.00-18.00
biuro@szkolakaligrafii.pl

admirator: Beatusy okiem iluminatora

Rozpoczynając cykl warsztatów iluminatorskich w roku akademickim 2021/2022 pt. ANGELICUM nieprzypadkowo pierwszy wybór padł na tysiącletnie anioły z Beatusów. Postaci pełne ekspresji, namalowane w tradycji mozarabskiej.

Czym jest Beatus? Na czym polega jego ponadczasowa niezwykłość?

Komentarz do Apokalipsy; Beatus to zbiór komentarzy do Apokalipsy, które opracował w VIII wieku hiszpański mnich i teolog Beat (Beatus) z Liébany (730–785). Jak podają źródła, zachowało się 35 kopii z IX-XI w., w tym 27 iluminowanych.

Niektóre kopie zawierają także komentarze do ksiąg Ezechiela i Daniela autorstwa innych autorów oraz tabele genealogiczne.

Komentarz do Apokalipsy buduje 12 ksiąg podzielonych na 68 sekcji, a te na mniejsze jednostki zwykle ilustrowane, które autor objaśnia bazując na wybranych fragmentach z komentarzy Apokalipsy m.in.: Ticoniusa (370-390 n.e.) (obecnie w większości zaginionych), Primasiusa z Hadrumetum (zm. ok. 560). Zawiera także fragmenty tekstów Ojców Kościoła i Doktorów Kościoła, m.in.: Augustyna z Hippony (13 listopada 354 – 28 sierpnia 430), Ambrożego z Mediolanu (ok. 340 – 397), Ireneusza z Lyonu (130 – 202), Papieża Grzegorza I Wielkiego (ok.  540 – 12 marca 604), św. Hieronima z Stridonu i Izydora z Sewilli. 

Beatus powstał w nieprzypadkowym czasie i miejscu. Po pierwsze tuż przed przełomem wieków, czyli czasem kiedy współcześni spodziewali się, zgodnie z proroctwami, nadejścia Czasów Ostatecznych. Po wtóre powstaje na terenie królestwa Asturii, które jest w opozycji do podbojów arabskich na Półwyspie Iberyjskim. Apokalipsa przedstawiająca wizję triumfu dobra nad złem, odczytana w kontekście religijnym daje nadzieję na ostateczne zwycięstwo i zbawienie wiernych Kościoła.

Niniejsze dzieło było jedną z ważniejszych lektur późnego średniowiecza z dziedziny teologii i geografii.

Zachowane do dnia dzisiejszego kopie Beatusów stanowią materiał do pogłębionych badań nie tylko teologicznych, geograficznych (ilustracje współczesnej mapy świata, czyli jednej z najwcześniejszych znanych), ale stanowią także podstawowe źródło wiedzy o sztuce mozarabskiej, która jest niezwykłą kompilacją nurtów wizygockich, karolińskich, arabskich, także koptyjskich.

Rękopisy iluminowane, które możemy porównać, w większości wykazują jednorodność stylistyczną.

Tekst został spisany inkaustem w kolorze sepii (odcieniu czerni),  zwykle czytelnym pismem (minuskuła karolińska, w podpisach ilustracji – uncjała), wyróżnienia tekstu – rubrykowane.

Miniatury z Beatusa ilustrują i wyjaśniają Apokalipsę.

Rysunek wykonano zgodnie z zaleceniami z Etymologii Izydora z Sewilli: najpierw kreślone są kontury, które wypełniane są kolorem. Linia prowadzona jest wyraźnie, kolory są czyste, kontrastujące. We współczesnym odbiorze miniatury wyglądają jak rysunki z kolorowanki. Kolorystyka kojarzy się z kolorami ziemi i ognia. Poza nielicznymi wyjątkami – iluminator nie używa matali szlachetnych.

Postaci są płaskie, zwykle malowane z półprofilu z widoczną parą oczu. Ubrane są w obfite tuniki i płaszcze, „ułożone” zgodnie z tradycją sztuki romańskiej. Oczy i dłonie aniołów są „za duże” jakby miały zilustrować szczególną łączność, bliskość z Bogiem, jakby mogły dotykać zmysłami Boga. Ilustracje są płaskie, bez perspektywy, sceny następujące po sobie są budowane jak we współczesnych komiksach, sekwencyjnie.

Tło stanowią barwne szerokie, mocne kolorystycznie pasy.

Pomimo prostej formy, ilustracje są niezwykle poruszające i wyraziste.

NazwaNr katal.KolekcjaData i pochodzenie
Fragmento de Silos, Beato de Cirueña, Beato de NájeraFrag. 4 (Santo Domingo de Silos) Zachowana 1 kartaSanto Domingo de SilosOk. 900 r. Klasztor w Pririneo Navarro?
Beatus z San Millán de la CogollaCod. Emil. 33Real Academia de la Historia, MadrytOk. 920-930 r.
Emilianense Codice, Beatus z San Millán, Emilianense Codex CodexMadridBN141Vitr. 14-1Madryt, Biblioteca NacionalPoł. X w., Hiszpania, San Millán de la Cogolla
Escorial Beatus z San Millán
CodexEscorialBeatus
Cod. &. II.5 El Escorial, Real Biblioteca del Monasterio de San Lorenzook. 1000 r. San Millán de la Cogolla
Morgan Beatus,
Beatus z San Miguel de Escalada,
CodexNewYorkBeatus
Ms 644Morgan Library, New YorkOk. 940-945, Hiszpania, Tabara?
Beatus z Tábara CodexBeatusTabaraCod. 1097BArchivo Histórico Nacional, MadrytOk. 968-970, Hiszpania, San Salvador de Tabara
Beatus z Valcavado, CodexValladolidMs. 433
(ex ms 390)
Valladolid. Biblioteca de la UniversidadOk. 970, Hiszpania, Valcavado?
Beatus z Gerony,
Beatus z Távara CodexGeronaBeatus
Ms. 7Girona, Archiwum KapitulneOk. 975, Hiszpania, San Salvador de Tabara?

Beatus z La Seu d’Urgell, Urgell Beatus z Roja lub León, Beatus z Katedy Urgell CodexSeoDeUrgell
Cod. 501Urgell, Archiwum Muzeum KatedralnegoOk. 975-1000, Hiszpania, Leon
Beatus z León,
Beatus Facundo,
Beatos de la Biblioteca Nacional de España,
Beato de Fernando I y doña Sancha
Ms. Vit. 14.2Biblioteca Nacional, Madryt1047 r.
Beatus Saint-Sever  Lat.8878Paryż, Bibliotèque nationale de FrancePoł. XI w., Francja, Saint-Sever
Beatus of Burgo of Osma,
Burgo de Osma Codex CodexBurgoDeOsma
Cod. 1Biblioteka Katedralna Burgo de Osma.Circa 1086
Beatus z Santo Domingo de Silos CodexLondonBeatusAdd MS 11695Londyn, British Library1091–1109
CodexMadridRAH33Cod. 33Madryt, Real Academia de la HistoriaOk. 1000, 1100-1125 Hiszpania, San Millán de la Cogolla?
Beatus. — Commentaire sur l’Apocalypse, avec peintures. Ms. de la fin du XII e siècleNAL 1366Bibliothèque nationale de FranceKoniec XII w.
Przykłady najwcześniejszych Beatusów

Opracowano na podstawie:

https://es.wikipedia.org/wiki/Beato_de_Li%C3%A9bana

https://en.wikipedia.org/wiki/Commentary_on_the_Apocalypse

https://repozytorium.umk.pl/bitstream/handle/item/694/BPTh.2012.007%2CRoszak.pdf?sequence=1 Beato z Liébany i mozarabskie komentarze do Apokalipsy, Ks. Piotr Roszak Universidad de Navarra, Pampeluna; UMK, Toruń 5 (2012) ISSN 1689-5150

dostęp 10.10.2021

Wspominamy wspólną pracę warsztatową „ZAWSZE W MODZIE”

Zainspirowani pierwszą książką o modzie tworzoną w latach 1520 – 1560, czyli katalogiem ubiorów Matthäusa Schwarza, stworzyliśmy materiał do pracy podczas letnich warsztatów kaligraficzno-iluminatorskich „ZAWSZE W MODZIE”.

Nasz bohater, Matthäus Schwarz, dokumentował swoje nowomodne stroje na przestrzeni 40 lat, zlecając artystom tworzenie kolejnych portretów, opisując, a właściwie komentując po krótce każdy z nich. Tak powstało dzieło obejmujące 137 przedstawień.

Wzorując się na tej pracy opracowaliśmy dwa wzorniki pisma i obszerny skrypt, który towarzyszył Uczestnikom.

Drobiazgowo przygotowaliśmy się do zajęć. Zadbaliśmy o komfortową pracownię, indywidualne i dobrze wyposażone stanowiska pracy, a przede wszystkim o obfitość materiałów.

W ciągu tygodniowych warsztatów inspirowanych niezwykłym Trachtenbuchem powstało wiele pięknych prac.

Oryginał katalogu ubiorów Matthäusa Schwarza znajduje się obecnie w Muzeum Antona Urlicha Herzoga w Brunszwiku. Jedną z kopii możemy oglądać w BnF Allemand 211 

Polecamy zapoznanie się z projektami profesor Ulinki Rublack (St John’s College, University Cambridge) dotyczące renesansowej mody:

„The First Book of Fashion”

When real men wore feathers

„A Young Man’s Progress – The First Book of Fashion”

Do zobaczenia.

Bestia w ziołach – warsztaty iluminatorskie

Kochani Iluminatorzy,

przystępujemy do powakacyjnej pracy, inicjując cykl warsztatów „Bestia w ziołach”.

Po raz kolejny będziemy gościć na krakowskim Kazimierzu w Szkole Kaligrafii Littera Nova.

Zajęcia będą się odbywać cyklicznie w czwartki od 17.00-20.30 w następujących terminach:

3 i 17 października 2019 r.
14 i 28 listopada 2019 r.
12 grudnia 2019 r.
16 i 30 stycznia 2020 r.
13 i 27 lutego 2020 r.
12 i 26 marca 2020 r.
16 i 30 kwietnia 2020 r.
7 i 28 maja 2020 r.
25 czerwca 2020 r.

Inspiracje do realizacji prac będziemy czerpać ze średniowiecznych bestiariuszy i zielników, choć nie tylko.

Nasze spotkania rozpoczniemy od zapoznania się z niezwykle zajmującym tematem „Czego boją się smoki?..”.  Będzie to podróż po świecie legend zaklętych na kartach Fizjologa i Historii naturalnej Pliniusza Starszego, a przede wszystkim  po pięknych smoczych przedstawieniach ze średniowiecznych manuskryptów.

Zapraszamy do wspólnej pracy.

Zapisy i informacje u Organizatora: Szkoła Kaligrafii Littera Nova

„KSIĄŻKA. NA GRANICY OBŁĘDU”. Letnie warsztaty kaligraficzno-iluminatorskie

Zapraszamy do udziału w niepowtarzalnym wydarzeniu, pozostającym na granicy artystycznego obłędu.

Już po raz czwarty pasjonaci książki rękopiśmiennej zgromadzą się na wspólnej pracy podczas letnich warsztatów kaligraficzno-iluminatorskich. Tym razem spotkamy się w uroczym, gościnnym i przesiąkniętym historią  Domu i Bibliotece Sichowskiej.

Niezwykłe miejsce obliguje nas do zaproponowania nietuzinkowego tematu „KSIĄŻKA. NA GRANICY OBŁĘDU”.  Jesteśmy pewni, że zaangażujemy Uczestników w twórcze szaleństwo…

Choć gwarantujemy wytężoną pracę, to jednak cudowne i spokojne  miejsce jakim jest Sichów, zapewni nam odpoczynek.

Czas i miejsce: 07-14 lipca 2019r. Dom i Biblioteka Sichowska, Sichów Duży 88

Pobierz formularz, wypełnij i odeślij na nasz adres e-mail: kontakt@LaboratoriumSztukRoznych.pl

Zapraszamy